Đúng một phần, nhưng chính xác hơn là: Cấu hình 1 trục – 2 dao trên máy tiện gỗ CNC là cơ cấu dùng 1 trục chính (spindle) để quay 1 phôi gỗ, nhưng phần cán dao được trang bị 2 lưỡi dao làm việc cùng lúc.
Tuy nhiên, việc “đi ngược chiều nhau” cần được hiểu rõ ở 2 khía cạnh: vị trí gá dao và hướng di chuyển (chạy dao).
1. Vị trí gá dao (Đúng là đối diện/ngược chiều nhau)
Trong thiết kế 2 dao, hai lưỡi dao thường được lắp ở 2 vị trí đối diện nhau 180° qua tâm của phôi gỗ (một dao ở phía trước phôi, một dao ở phía sau phôi).
-
Mục đích: Khi hai dao ép vào phôi từ hai phía đối diện, lực cắt sẽ triệt tiêu lẫn nhau. Điều này giúp phôi gỗ không bị uốn võng hay rung lắc ở đoạn giữa (đặc biệt hữu ích khi tiện các con tiện, chân bàn dài và mảnh).
2. Hướng di chuyển của dao (Chạy song song hoặc lệch bước)
Mặc dù ở vị trí đối diện, hai dao này KHÔNG đi ngược chiều hành trình của nhau (tức là không phải một dao đi từ trái sang phải còn một dao đi từ phải sang trái), mà chúng cùng di chuyển dọc theo thân gỗ (trục Z) với 2 nguyên lý làm việc chính:
Dạng 1: Phân chia vai trò Phá thô & Bào tinh (Thường gặp nhất)
-
Dao 1 (Dao thô): Đi trước một khoảng ngắn (ví dụ lệch 5-10mm), cắt gọt bớt lượng dư lớn, biến phôi vuông thành phôi tròn thô.
-
Dao 2 (Dao tinh): Đi ngay phía sau, gọt lại đường nét chi tiết cuối cùng để tạo độ nhẵn bóng và đúng kích thước thiết kế.
-
Ưu điểm: Gia công xong sản phẩm chỉ trong 1 lần chạy dao duy nhất, tiết kiệm 50% thời gian so với máy 1 dao.
Dạng 2: Cắt đối xứng (Symmetrical Cutting)
-
Cả 2 dao cùng ăn vào phôi ở đúng một tọa độ $Z$ (cùng vị trí dọc thân gỗ) nhưng ở đường kính đối diện.
-
Ưu điểm: Triệt tiêu tối đa lực uốn, giúp ăn dao sâu hơn mà không sợ vỡ hay gãy phôi.
3. Tùy chọn cấu hình động cơ trục X (Đưa dao ra/vào)
Để điều khiển 2 dao này, người ta thường dùng 2 thiết kế cơ khí:
-
Dùng chung 1 Động cơ bước/Servo (Chung trục X):
-
Dùng vít me bi ren trái – ren phải ngược chiều. Khi động cơ quay, cả 2 dao sẽ đồng thời đi vào tâm hoặc đồng thời lùi ra.
-
Đánh giá: Cơ khí đơn giản, chi phí thấp, lập trình như máy 1 dao nhưng bắt buộc 2 dao phải ăn đối xứng.
-
-
Dùng 2 Động cơ bước/Servo riêng biệt (2 trục X1, X2 độc lập):
-
Mỗi dao được điều khiển bởi 1 động cơ riêng.
-
Đánh giá: Linh hoạt tuyệt đối. Dao 1 có thể ăn sâu, dao 2 ăn nông hoặc nhấc dao 2 lên khi không cần thiết. Tuy nhiên, chi phí tiền điện/động cơ và độ phức tạp khi lập trình CAM sẽ cao hơn.
-
Tóm lại: Khái niệm “1 trục – 2 dao” giúp bạn tăng gấp đôi năng suất và chống rung phôi gỗ cực tốt, cực kỳ đáng cân nhắc nếu bạn có ý định chế tạo máy để sản xuất hàng loạt các sản phẩm dạng cột, con tiện cầu thang hay chân bàn ghế.
