Căn chỉnh mỏ cắt plasma đi qua đúng tâm trục xoay (Centerline) của ống tròn là điều kiện tiên quyết để đường cắt không bị vát (vát đường cắt), đường kính khoét lỗ chuẩn xác và không bị đứt hồ quang khi xoay ống.
Nếu gá mỏ cắt lệch tâm, hồ quang plasma sẽ đi vào phôi theo góc chéo (không vuông góc với tiếp tuyến của ống), dẫn đến mép cắt một bên bị vát nặng, xỉ đóng nhiều và mép lỗ bị méo hình elip.
3 Bước gá đặt và rà tâm mỏ cắt plasma chuẩn kỹ thuật
Bước 1: Căn chỉnh độ vuông góc của trục Z
Trước khi tìm tâm ống, mỏ cắt phải được gá vuông góc 90° với mặt phẳng ngang của máy.
-
Nới lỏng gá kẹp mỏ cắt trên trục Z.
-
Dùng thước ke vuông (90°) áp vào thân mỏ cắt và mặt bàn/thân ống theo 2 hướng:
-
Vuông góc theo chiều ngang (trục X).
-
Vuông góc theo chiều dọc (trục Y).
-
-
Siết chặt gá kẹp để cố định góc thẳng đứng của mỏ cắt.
Bước 2: Rà tâm mỏ cắt theo phương ngang (Trục X hoặc Y)
Mục tiêu là đưa đỉnh béc cắt nằm trên đường trung điểm đỉnh cao nhất của ống tròn.
Cách 1: Sử dụng Mũi rà tâm hoặc Thước ke (Phương pháp thủ công)
-
kẹp ống tròn lên mâm cặp/măng-xông của hệ trục xoay.
-
Dùng thước kẹp (Panme) đo chính xác đường kính ngoài D của ống.
-
Áp một thước thẳng (hoặc thước nivo) lên đỉnh cao nhất của ống.
-
Di chuyển mỏ cắt lại gần, điều chỉnh trục ngang sao cho khoảng cách từ đường tâm béc cắt đến 2 bên mép ngoài ống là bằng nhau (D / 2).
Cách 2: Phương pháp Đốt chấm tâm (Piercing Test) – Độ chính xác cao nhất
-
Cho mỏ cắt mồi một lỗ thủng nhỏ (hoặc chấm vết) lên đỉnh bề mặt ống.
-
Xoay ống 180° bằng lệnh điều khiển trên Mach3.
-
Cho mỏ cắt hạ xuống chấm vết thứ hai tại đúng vị trí đó.
-
Đánh giá: Nếu 2 vết chấm trùng khít một vị trí > Mỏ cắt đã nằm đúng tâm 100%. Nếu 2 vết lệch nhau > Dịch chuyển mỏ cắt một khoảng bằng một nửa khoảng cách lệch về phía ngược lại.
Bước 3: Cài đặt khoảng cách cắt (Cut Height) và điểm IHS (Chạm phôi)
-
Chạm phôi lấy Z=0 (IHS – Initial Height Sensing):
-
Do bề mặt ống tròn cong, đầu cảm ứng chạm phôi (ngắt hành trình Micro-switch hoặc cảm ứng Ohm) phải tiếp xúc đúng vị trí đỉnh cao nhất của ống.
-
Nếu cảm ứng chạm vào sườn dốc của ống, trục Z sẽ lấy sai gốc 0, dẫn đến chiều cao đột lỗ bị cắm thẳng vào tôn.
-
-
Thiết lập chiều cao cắt:
-
Sau khi lấy gốc Z=0 trên đỉnh ống, cài đặt chiều cao đột lỗ 3.0mm và chiều cao cắt 1.5 mm trên phần mềm SheetCAM/Mach3.
-
Mẹo vận hành thực tế tránh lệch tâm khi cắt ống dài
-
Dùng Con lăn đỡ ống (Pipe Roller Rest): Đối với ống dài từ 2–6 m, thân ống chắc chắn bị võng ở giữa. Bắt buộc lắp các con lăn đỡ phía dưới để giữ đường tâm của toàn bộ thanh ống luôn thẳng hàng song song với trục X/Y.
-
Kiểm tra độ nhảy tâm (Out-of-round / Eccentricity): kẹp đồng hồ so vào bề mặt ống và xoay thử 1 vòng. Nếu ống bị đảo quá 1.0 mm, bộ THC trên trục Z sẽ phải bù sai số liên tục. Cần chỉnh lại chấu kẹp mâm cặp cho tròn trước khi cắt.
