Trong gia công cơ khí CNC, Macro (thường sử dụng ngôn ngữ Macro B trên hệ điều khiển Fanuc hoặc tương đương như Siemens Parametric Programming) là công cụ viết chương trình nâng cao bằng cách sử dụng tham số, biến số (#, R), vòng lặp và câu lệnh điều kiện.
Dưới đây là các ứng dụng phổ biến và thực tế nhất của Macro trong máy CNC:
1. Tự động hóa đo đạc và rà gá (Probing Macro)
-
Tự động tìm phôi (Work Coordinate System – WCS): Kết hợp với đầu đo Renishaw/Marposs để tự động đo cạnh, lấy tâm lỗ, tâm vấu tròn và tự động nạp tọa độ vào G54 – G59.
-
Kiểm tra và bù mòn dao (Tool Setter Macro): Đo chiều dài, đường kính dao tự động trước khi gia công; kiểm tra gãy dao giữa các công đoạn để dừng máy kịp thời.
2. Phay các biên dạng hình học tiêu chuẩn (Parametric Milling)
Thay vì xuất mã G-code dài hàng nghìn dòng từ phần mềm CAM, Macro giúp viết chương trình ngắn gọn (chỉ vài chục dòng) cho các hình khối quen thuộc bằng cách khai báo tham số (tâm X, Y, độ sâu Z, bán kính R):
-
Phay hốc / vấu (Pocket / Boss): Hình tròn, hình chữ nhật, hình bo góc.
-
Chạy chỉ, vát mép (Chamfer / Fillet): Vát C hoặc bo R xung quanh phôi với nhiều độ sâu khác nhau bằng vòng lặp.
-
Gia công ren (Thread Milling): Phay ren trong/ngoài theo đường xoắn ốc G02/G03 gia tăng độ sâu.
3. Gia công mảng lỗ và chuỗi lỗ quy luật (Bolt Hole Circle & Pattern)
-
Khoan nhóm lỗ tròn (PCD – Pitch Circle Diameter): Chỉ cần nhập bán kính đường tròn tâm, số lượng lỗ và góc bắt đầu, Macro sẽ tự tính toán tọa độ $X,Y$ từng lỗ để thực hiện chu trình khoan (G81, G83).
-
Khoan ma trận lỗ (Grid Pattern): Tự động phân bố hàng và cột lỗ theo khoảng cách cho trước.
4. Phay mặt cong 3D đơn giản trực tiếp trên máy
-
Dùng vòng lặp WHILE hoặc IF…GOTO để tính toán tọa độ theo công thức lượng giác.
-
Thường dùng để gia công các mặt chỏm cầu (Sphere), mặt vòm (Dome), mặt côn (Cone) hoặc bo R góc ngoài mà không cần qua phần mềm CAM.
5. Quản lý hệ thống và cảnh báo thông minh
-
Đếm số lượng sản phẩm & Quản lý tuổi thọ dao: Tự động tăng biến đếm sau mỗi sản phẩm. Khi dao đạt số lần cắt tối định, Macro sẽ kích hoạt gọi dao dự phòng (Tool Life Management) hoặc dừng máy báo lỗi.
-
Tùy biến thông báo lỗi (User Alarm): Xuất cảnh báo lên màn hình CNC khi người vận hành quên gá phôi, nhập sai thông số hoặc khi áp suất khí/dầu làm mát không đủ (dùng lệnh
#3000 = 1 (LOI GA PHOI)).
6. Cắt ren đặc biệt trên máy tiện CNC
-
Gia công các loại ren có bước thay đổi (Variable Pitch Thread), ren côn nhiều đầu mối hoặc ren dạng sóng đặc thù mà các chu trình tiện ren tiêu chuẩn (G76, G32) không hỗ trợ.
